Мектеп жасындағы балалардағы ойлауды дамытудағы инновациялық технологиялар (мақала)

Балабақша –бақыт баспалдағы. (эссе)
Аннотация: Бұл мақалада мектеп жасындағы балаларды жаңа инновация бойынша оқыту. Бала болашағымыз болғандықтан жүйелі түрде білім беріп,баланы жан-жақты етіп тәрбилеу басты мақсатымыз болып саналады. Балабақшада жаңа технологияларды пайдаланудың мақсаты: оқытуда және тәрбиелеуде инновациялық ойын технологиясының элементтерін пайдалана отырып, білімді және жан-жақты етіп, тұлға етіп тәрбиелеу болып табылады.

Кілт сөздері: Инновация, инновациялық технология, жобалар, мектепке дейінгі жастағы балаларды ойдау қабілетін дамыту.

Қазіргі таңда мектепке дейінгі орындарда инновациялық технологияны енгізуге көптеп күш жұмсалады. Сол себепті мектепке дейінгі ұйымдарда педагогтардың негізгі міндеті: жаңаша педагогикалық технологияларды дұрыс қолдана білу, әдіс -тәсілдерді дұрыс таңдау, жеке тұлғаның дұрыс дамып қалыптасуы үшін ыңғайлы жағдай жасау. Мектепке дейінгі білім беру орындарында, педагогикалық технологиялар мектепке дейінгі білім беру стандартын жүзеге асыруға бағытталған.

«Технология» сөзі – грек тілінен аударғанда «шеберлік, өнер» және «заң, ғылым» сөздерінен шыққан – бұл шеберлік туралы ғылым.

Инновациялық технологиялар – тәрбиелеу мен оқытуға қойылған мақсаттарға жетуге бағытталған заманауи әдістер мен ұтымды тәсілдердің, жаңа оқыту құралдарының жүйесі, тәрбиелеу мен оқытудың дәстүрлі емес әдістерінің бірі болып табылады. Инновациялық технология – алға қойған мақсатқа жетудің тиімділігін қамтамасыз ететін оқудың әдіс-құрал және түрлерінің жүйесі арқылы оқыту мазмұнын жүзеге асыру жолы болып табылады. Осыған байланысты мектепке дейінгі мекемелердің тәрбиешілердің жаңа, инновациялық, тиімді әдісті, мәселені шешудің жолын табуға тырысады.[1]

Бүгінгі күні мектеп жасына дейінгі балалар үшін ең қызықты, дамып келе жатқан, қызықты, маңызды әдістердің бірі жобалық қызмет болып табылады. Бұл адам қызметінің барлық салаларында дизайн әмбебап құрал болуға байланысты, бұл оның сәйкестігін және мақсаттылықтың тиімділігін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.

Жобаның әдісі — тәрбиенушілердің тәуелсіз іс-әрекеттерінің нәтижесінде белгілі бір проблеманы шешуге мүмкіндік беретін білім беру және когнитивтік әдістемелердің жиынтығы, нәтижелерді міндетті түрде ұсыну болып табылады. Жоба бойынша оқытуды педагогикалық процесті ұйымдастырудың тәсілі ретінде ұсынуға болады, қоршаған ортаға әсерлесу негізінде, оның мақсатына жету үшін кезең-кезеңмен практикалық іс-шаралар өткізу.Бұл әдіс мектеп жасына дейінгі балалардың когнитивті белсенділігін бағыттау идеясына негізделген. Бұл жағдайда тапсырманы шешу немесе жоба бойынша жұмыс істеу дегеніміз. Мектепке дейінгі білім берудің әртүрлі бөлімдерінде білімдер мен дағдыларды қолдануға және нақты нәтижелерге қол жеткізуге болады.Сондықтан мектепке дейінгі мекемелерде оқу үрдісінде жобаның қызметі ынтымақтастықтың табиғатына жатады, онда балалар мен тәрбиеші де қатысады, сондай-ақ ата-аналар мен отбасы мүшелерінің басқа да өкілдері қатысады. Ата-аналар тек қана ақпарат көзі бола алмайды, жобада жұмыс істеу барысында балаға және тәрбиешіге нақты көмек пен қолдау көрсете алады, сонымен қатар білім беру үдерісіне тікелей қатысушылары болып, педагогикалық тәжірибелерін байытады, олардың табыстары мен бала жетістіктерінен қанағаттану сезімін сезінеді.[2]

Мектепке дейінгі мекемелердің тәжірибесінде мынадай жобалар қолданылады: зерттеу және шығармашылық — зерттеу нәтижесі шығарылады, оның нәтижелері

шығармашылық өнім түрінде ресімделеді (газет, драматизация, эксперимент беру, балалар дизайн және т.б.).

Рөлдік-ойындар — шығармашылық ойындардың элементтері бар жоба, ертегі кейіпкерлерінің бейнесі және қойылған міндеттерді шешу кезеңі;

Сюжеттік-рөлдік ойындарды сабақ үстінде де, үзілісте де, бос уақытта да, өткізілетін ертеңгіліктер мен кештерде дидактикалық, қосымша материал ретінде пайдалануға болады. Демек, ойын арқылы балаларды өмірге ең қажетті қасиеттерге: өжеттілікке, іскерлікке, жауапкершілікке, ептілікке тәрбиелейміз. Рөлдік-ойындарда картотека қолданылады.

Ақпараттық-практикалық бағдарланған: балалар объект туралы ақпарат жинайды, түрлі көздерден құбылыс жасайды, содан кейін оны әлеуметтік мүдделерге аударады: топ дизайнын, дизайнды, витраждарды және т.б.

Біз өмір сүріп жатқан уақыттың ерекше ерекшелігі-ақпараттық технологиялардың өмірдің барлық салаларына қарқынды енуі болып табылады. Тәрбиеші жұмыста инновациялық білім беру құралдары аудио, видео құралдары, интерактивты тақта құралын, кез келген бастапқы графикалық материалдарды, бейнелерді, бейнефайлдарды және т.б. пайдаланады.

 Балабақша ішілік «Алтын күз» апталығында балабақша топтары арасында сайыс ұйымдастырылып, сайыс шартары бойынша слайт жасақталды.

 Жаңа видео экранды пайдана отырып ән саз жетекшісі балаларға түрлі оқу іс-әрекеттерін өткізіп келеді.

· Графикалық материалдардан әр түрлі фондар, дыбыстық сүйемелдеу, дауыстық нұсқаулар, тапсырмаларды дұрыс орындау сигналдарын жасай алады

 Музыкалық сүйемелдеумен бірге ертегі сюжеті бар түрлі иллюстрацияларды пайдалана отырып, саяхат — ойын үшін қажетті атмосфераны жасау. Электрондық құралдарды пайдалана отырып, әр түрлі ойындар-тапсырмалар жасауға болады. Тәрбиеші ақпараттық коммуникациялық технологияларды жаңа материалды түсіндіру кезінде қолдана алады.

Шығармашылық: әдетте, қатысушылардың бірлескен жұмысының егжей-тегжейлі құрылымы жоқ. Нәтижелер балалар мерекесі, көрме, дизайн және газеттің тақырыптары, альбом, және т.б. сияқты жасалады, мысалы, «Театр аптасы».

Балалабақшада әр апта сайын театр қойылымы өткізіледі. Балаларды қойылыммен таныстырады, қойылымды мазмұндап, талдап, балалар арасынан кейіпкерлер таңдалады. Қойылымға қажетті құралдар дайындалады, сахнаны безендіріледі және де балалар өздеріне бөліп берген кейіпкерлерін қойылымда сахналап ойнап беруі қажет.

Жобаның әдісінің мақсаттары мен міндеттері:

Мектепке дейінгі жаста дизайн әдісінің негізгі мақсаты баланың зерттеу жұмыстарының даму міндеттері мен міндеттерімен анықталған баланың еркін шығармашылық тұлғасын дамыту болып табылады.

Мектепке дейінгі жастағы балаларды дамыту:

— іздеу қызметінің, интеллектуалды бастаманың алғышарттарын қалыптастыру;

— әртүрлі нұсқаларды қолдана отырып, тапсырманы шешуге көмектесетін осы әдістерді қолдану қабілетін қалыптастыру;

— арнайы терминологияны пайдалануды ынталандыру, бірлескен ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізу.

Технология тәрбиешінің кәсіби жұмысының құралы болып табылады.Инновациялар педагогикалық тәжірибеде қолданылатын жаңа әдістерді, нысандарды, құралдарды, баланың жеке тұлғасын анықтауға, оның қабілеттерін дамытуға бағытталған.[3]

Оқу үрдісінде келесі бағдарламалар қолданылады:

-қиялды, ойлауды, жадты дамыту

-шет тілдері сөздіктерін сөз сөйлеу

-Ең қарапайым графикалық редакторлар

-саяхат ойындары,оқуды үйрену, математика

-мультимедиалық презентацияларды пайдалану

Компьютерлік техниканы пайдалану жұмысқа орналасуды тартымды және шын мәнінде қазіргі заманға айналдыруға мүмкіндік береді, көру қабілетіне қарай танымдық және шығармашылық міндеттерді шешуге мүмкіндік береді.

Мәселелерді оқыту технологиясы проблемалық жағдайларды жасауды және олардың шешілуінде балалардың белсенді тәуелсіз белсенділігін болжайды, нәтижесінде білім, дағдылар, қабілеттер мен шығармашылық қабілеттерін дамыту шығармашылық шеберлігі орын алады.

Мәселені оқытудың артықшылықтары:

— Балалардың жоғары тәуелсіздігі;

— Баланың когнитивтік қызығушылығын немесе жеке мотивациясын қалыптастыру;

— Балалардың ойлау қабілетін дамыту.

Жобаны оқыту технологиясы — білім мазмұнын кез келген бағытта іздеу, зерттеу, практикалық мәселелерді шешудің белгілі бір жоспарына сәйкес белгілі бір мақсатты қызмет. Мектепке дейінгі мекемедегі дизайн әдісінің басты мақсаты — дамудың міндеттері мен балалардың ғылыми-зерттеу жұмыстарының міндеттері айқындалатын еркін шығармашылық тұлғаны дамыту.

Жеке бағдарланған технологиялар — баланың жеке тұлғаны өзінің білім беру жүйесінің барлық мүмкіндіктерін іске асыруға барынша ұмтылатын ортасына орналастыруға; оның табиғи әлеуметін іске асыру үшін оның дамуына ыңғайлы, жанжалсыз және қауіпсіз жағдайларды қамтамасыз ету. Осы технологиядағы баланың жеке басы тек тақырып емес, сонымен қатар пән басымдық болып табылады.[4]

Қорытынды.

Мектепке дейінгі жас — сюжеттің және рөлдік ойындардың пайда болуы мен даму кезеңі. Бұл кезеңде әртүрлі психикалық функциялар мен жеке қасиеттерді дамытуға, коммуникативтік дағдыларды иеленуге және құрдастарымен өзара әрекеттесуді, арбалықты дамытуды қамтамасыз ететін күрделі ұжымдық ойындар ұйымдастыруға болады.[5]

Мектепке дейінгі жастағы балалармен жұмыс істеудің әдістері бүгінгі күні мектепке дейінгі білім беру жүйесінде өзінің лайықты орнын алуы керек оңтайлы, инновациялық және перспективалық әдіс болып табылады. Жоғарыда көрсетілген жобалық қызметтің әдіснамалық негіздері, инновациялық технологиялардың бейімделуінің жоғары дәрежесі туралы түсінік береді.

Әдебиеттер тізімі

1. Г.С.Ибрагимова, Жаңашыл әдістер мен жаңа технологияның білім берудегі жолдары мен әдіс-тәсілдері, Мектептегі технология №2, 2010ж.

2. К.Ж.Бұзаубақова. Жаңа педагогикалық технология. Оқулық.Тараз.2003ж.

3. Ромашкина А.И. Мектепке дейінгі білім беру мекемелерінің тәжірибесінде білім беру жобаларының әдістерін пайдалану тәжірибесі // әдіскер – 2007ж, № 8, — П.66-68

4. Б.Бөрібаев, Е.Балапанов «Жаңа ақпараттық технологиялар».– Алматы,2001ж.

5. Сорокова М.Л. Балалық шағының педагогикасы мен психологиясы: Оқулық, оқу құралы, 1995ж.

Автор Баяндина Дана Дюсеновна

Басқа да мақалалар

ПІКІР ҚАЛДЫРУ