Ашық сабақ: Баянбаева А: Б.Момышұлы. «Қарлығаштың құйрығы неге айыр?»

0
2704

 \r\n\r\nСабақтың тақырыбы:\r\n\r\nБ.Момышұлы. «Қарлығаштың құйрығы неге айыр?»\r\n\r\n(«Ұшқан ұя» романынан үзінді)\r\n\r\nСабақтың мақсаты:\r\n\r\n \r\n

    \r\n

  1. Білімділік: Ертегінің мазмұнымен оқушыларды таныстыру, тілдерін жаттықтыру. Әрбір сөздің мән-мағынасын ажырату, сөздік қорын молайту. Жаңа білімді деңгейлік тапсырмалар арқылы меңгерту.
  2. \r\n

  3. Дамытушылық: Оқушылардың сөздік қорын молайту, сөйлеу мәдениетін дамыту, өз пікірлерін айтуға дағдыландыру.
  4. \r\n

  5. Тәрбиелік: Табиғатты аялау, қоршаған ортаны қорғау, мейірімділікке тәрбиелеу, ауызекі сөйлесуге үйрету.
  6. \r\n

\r\nСабақтың әдісі: Баяндау, сұрақ-жауап, сурет, тірек-сызбалар.\r\n\r\n \r\n\r\nКөрнекіліктер:Мультимедиялық  презентация Б.Момышұлы өмірбаяны  туралы; «Қарлығаштың құйрығы  неге  айыр»атты ертегісі бойынша көрініс  (оқушылардың  орындауында) ,  және   мультфильмнен  узінді,флипчарт,Әртүрлі-түсті суреттер, сөздік, Б.Момышұлы туралы жазған жазушылардың шығармалары, мақал-мәтелдер, буклеттер, Б.Момышұлы суреттері, қарлығаш, жылан, басқа жәндіктердің суреттері. « Қос қарлығаш» әні Нұр-Мұқасанның  орындауында\r\n\r\nПәнаралық байланыс:  орыс әдебиеті, қазақ әдебиеті, дүниетану.\r\n\r\nСабақтың барысы:\r\n

    \r\n

  1. Ұйымдастыру кезеңі
  2. \r\n

\r\nа) амандасу, түгелдеу;\r\n\r\nә) кезекші есебі;\r\n\r\nб) оқу құралдарын тексеру:\r\n\r\n— Сәлеметсіңдер ме, балалар?\r\n\r\n— Бүгін сыныпта кезекші кім?\r\n\r\n— Сыныпта кім жоқ?\r\n

    \r\n

  1. Мұғалімнің сөзі
  2. \r\n

\r\n \r\n

    \r\n

  1. Үй тапсырмасын сұрау
  2. \r\n

\r\nА)-М.Дулатов деген  кім?\r\n\r\n-Қашан,қай  жерде  туған?\r\n\r\n-Ақын  қандай  білім  алған?\r\n\r\n-Ақынның  ең  алғашқы  өлеңі  қалай  деп  аталады?\r\n\r\n-Ақын  өлеңдерінде  халқын   қандай  болуға  шақырады?\r\n\r\n«Шешенің  балаларын  сүюі»атты  өлеңі  не  туралы?\r\n\r\n-Ана  туралы  қандай  мақал  мәтелдер,нақыл  сөздер    білеміз?\r\n\r\n \r\n\r\n-Б)Өлеңін  жатқа  сұрау(5-6  оқушы)\r\n\r\n— Дұрыс. Бұл мәтінді жақсы игеріппіз.\r\n

    \r\n

  1. Жаңа сабаққа кіріспе.
  2. \r\n

\r\n \r\n\r\nСұрақ:\r\n\r\n— Ертегіні жақсы көресіңдер ме? Орыс және қазақ халқының қандай ертегілерін білесіңдер?\r\n\r\nЖауап:\r\n\r\n— «Алтын балық», «Қаңбақ шал», «Алдар көсе», «Түлкі мен ешкі» (Оқушылардың негізінен білетіндері «Алдар көсе» мен «Қожанасыр» екен). Ертегідегі кейіпкерлердің несімен ұнағанын сұрау.\r\n\r\n— Балалар мына суреттерге назар аударайық.\r\n\r\nБұл сызбада ертегілердің 3-түрге бөлінетінін көріп тұрмыз.(флипчарт)\r\n

    \r\n

  1. Хайуанаттар туралы ертегілер.
  2. \r\n

  3. Қиял-ғажайып ертегілері.
  4. \r\n

  5. Тұрмыс-салт ертегілері.
  6. \r\n

\r\n— Біз 5-сыныпта қандай ертегілермен таныстық?\r\n\r\n— «Түлкі мен ешкі», «Қаңбақ шал», «Мақта қыз бен мысық»\r\n\r\n(Кейіпкерлерін атау керек)\r\n

    \r\n

  1. Жаңа сабақты түсіндіру:
  2. \r\n

\r\n \r\n\r\nМұғалім сөзі:\r\n\r\nБүгінгі сабақта біз «Қарлығаштың құйрығы неге айыр?» деген қазақ халқының ертегісімен танысайық. Бұл ертегіні Бауыржан Момышұлы өзінің «Ұшқан ұя» романында жазған. Ертегіні өтпес бұрын Б.Момышұлы туралы білгеніміз дұрыс.\r\n\r\nБауыржан Момышұлы қазақ елінің ардақты ұлы, халық батыры. Отанымызды жаудан қорғаған, соғыста генерал Панфилов басқарған дивизияның атақты қолбасшысы болған адам. Майданда жауынгерлердің соғыста көрсеткен ерлігі туралы, Отанын қаншалықты сүйгендігін батыр атамыз «Офицер күнделігі» атты жинағында жазған. Б.Момышұлының соғыс туралы, балаларға да арнап көптеген шығармалар жазған. Сондай шығармасымен біз бүгін танысамыз. «Ұшқан ұя» романында Б.Момышұлы өз жанұясы туралы жазған. (Тақтада ілініп тұрған көптеген суреттерді, портреттерді көрсете әңгімелесу\r\n\r\n-Б.Момышұлы  туралы  презентация\r\n\r\n«Қарлығаштың  құйрығы  неге  айыр?» атты ертегісі  бойынша  мультфильм  көру.\r\n\r\n-Дүниетану  сабағынан  қарлығаш  құсы  туралы  мәлімет  сұрау\r\n\r\n-1 оқушы  қарлығаш  туралы  реферат  дайындайды (орыс  тілінде)\r\n\r\n-Сергіту  сәті:\r\n\r\n-Қарлығашқа  ұқсайық!\r\n\r\nҚарлығаш  боп  ұшайық!\r\n\r\nЖер әлемді құшаққа  алып\r\n\r\nЖаудан  оны  қорғайық\r\n\r\n Ертегіні оқымас бұрын, мына тақтадағы сөздіктермен танысайық\r\n\r\nСөздік  жұмыс\r\n\r\nәділ – справедливый\r\n\r\nқұрт – құмырсқа — черви и муравьи\r\n\r\nбақа – шаян — лягушки и скорпион\r\n\r\nтілін біліпті – знал язык (понимал)\r\n\r\nжау шабады – наступил\r\n\r\nжұлып алады – вырвал\r\n\r\nайта алмайды – не может говорить\r\n\r\nызыңдайды – жужжит\r\n\r\nтап береді – набросился\r\n\r\nұшып үлгереді – успеет улететь\r\n\r\nқұйрық – хвост\r\n\r\nтіліп өтеді – прорезал\r\n\r\nшағатын жәндіктер – насекомые\r\n\r\nжарлық береді – дает распоряжение\r\n\r\nалдын тосады – ждет\r\n\r\nқарлығаш – ласточка\r\n\r\nмасаны көреді – увидит комара\r\n\r\nтілін шығарады – высовывает язык\r\n\r\nменің ұрпақтарым – сое потомство\r\n\r\nең тәтті қан – самая вкусная кровь\r\n\r\nайтқаның болсын – пусть будет по-твоему\r\n\r\n \r\n\r\nМұғалім сөзі:\r\n\r\n2 рет оқып, бірнеше оқушыға оқытады. Ертегіні оқып, аударамын.\r\n\r\n \r\n\r\nҚазақтардың неліктен қарлығаштың ұясын бұзбайтынын, өте қасиетті құс санайтынын айтып түсіндіру.\r\n\r\nОсы ертегіні саналық көрінісін оқушылар ұйымдастырып келген екен. Соны тамашалайық.\r\n\r\nОқушылар өздері жасаған сахна, ертегі кейіпкерлері Сүлеймен патша, жылан, қарлығаш, басқа да шағатын жәндіктер, автор. Сахналық көрініс ертегінің бірінші бөліміне арналған. Қарлығаш масаның тілін жұлып, маса тілсіз қалған жеріне дейін.\r\n\r\nБілу керек:\r\n\r\nБ.Момышұлы өмірбаянын, ертегі кейіпкерлерін, ертегілердің түрін ажырата білу.\r\n\r\nКейінгі бөлімін оқушылар рөлге бөліп оқиды.\r\n\r\n \r\n\r\n— Балалар біз көптеген ертегілерді өткен екенбіз. Қандай ертегі ұнады. Қандай кейіпкер ұнады, несімен ұнады?\r\n\r\n1 оқушы:\r\n\r\nҚарлығаш туралы ертегі ұнады. Ол ақылды, адамға қамқор құс екенін білдік.\r\n\r\n2 оқушы:\r\n\r\nҚарлығаш ұясын адамдардың қасында жасайды. Ұяларын үйлердің есігінің үстіне жасайды.\r\n\r\nҚалай ойлайсыңдар «Табиғатты білгенің\r\n\r\nҮйренгенің тілдерін» — деген қанатты сөзді қалай\r\n\r\nтүсінуге болады?\r\n\r\n3 оқушы: «Узнавая природу, узнаешь ее язык»\r\n\r\nОқушылармен деңгейлік тапсырмаларды орындау.\r\n\r\nҚорытынды:\r\n\r\nЕртегі дегеніміз не?\r\n\r\n \r\n\r\nОқушы:\r\n\r\n— Ертегілер қазақ ауыз әдебиетінің бір түрі. Олар үш түрге бөлінеді. Бүгінгі тақырып бойынша, қорытындылауға тірек-сызбаға көңіл айдарайық:\r\n\r\nЕкінші тірек-сізба, қарлығаш туралы.\r\n\r\n-Кестені  толтыру.\r\n

\r\n

\r\n

\r\n

\r\n

\r\n

\r\n

\r\n

\r\n

\r\n

\r\n

\r\n

\r\n

\r\n

\r\n

\r\n

\r\n

\r\n

\r\n

\r\n

\r\n

\r\n

\r\n

\r\n

\r\n

\r\n

\r\n

Сүлеймен\r\n\r\nпатша Жылан Қарлығаш
Ертегіде Қосымша\r\n\r\nмәлімет Ертегіде Қосымша\r\n\r\nмәлімет
Қандай? Қандай? Қандай?
         

\r\n \r\n\r\n— Сендер еңбек, адамгершілік қасиет жайында, достық, әдептілік, табиғат туралы қандай мақал-мәтелдер білесіңдер?\r\n\r\nОқушы:\r\n\r\n— «Сіз» деген — әдеп, «Бір тал кессең, он тал ек»\r\n\r\n— «Біз» деген – көмек,\r\n\r\n— Жалқаулық аздырады,\r\n\r\nЕңбек оздырады.\r\n\r\n— Жақсыдан үйрен,\r\n\r\nЖаманнан жирен.\r\n\r\n«Қос  қарлығаш» әнін  тыңдаумен  аяқтау\r\n\r\nҮйге тапсырма:\r\n\r\nЕртегіні оқып келу. Сөздікті жаттау.\r\n\r\nОқушыларды бағалау.


ПІКІР ҚАЛДЫРУ