Қазақстан Республикасы мен Швейцария Конфедерациясы арасындағы қатынастар

0
1092

Қазақстан Республикасы мен Швейцария Конфедерациясы арасындағы қатынастар\r\n\r\n \r\n\r\n \r\n\r\nЖалпы мәліметтер\r\n\r\n \r\n\r\n1992 ж. 1 маусым — Қазақстан Республикасы мен Швейцария Конфедерациясы арасында дипломатиялық қатынастар орнатылды.\r\n\r\n \r\n\r\n1993 ж. — Алматы қаласында Швейцария консулдығы ашылды 1\r\n\r\n \r\n\r\n996 ж. – Швейцария Конфедерациясында Қазақстан Республикасының Елшілігі ашылды.\r\n\r\n \r\n\r\n1999 ж. — Алматы қаласындағы Швейцария консулдығы Қазақстан Республикасындағы Швейцария Конфедерациясының Бас консулдық болып қайта құрылды.\r\n\r\n \r\n\r\n2004 ж. мамырдан — Қазақстан Республикасындағы Швейцария Конфедерациясының Төтенше және Өкілетті Елшісі Эрвин Хофер.\r\n\r\n \r\n\r\n2005 ж. қазаннан — Қазақстан Республикасының Швейцария Конфедерациясындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі Қайрат Әбусейітов.\r\n\r\n \r\n\r\nСаяси интымақтастық\r\n\r\n \r\n\r\nЕкі ел арасындағы ынтымақтастықтың жолдары мен негізі Қазақстан Республикасы Президенті Н.А. Назарбаев және Швейцария Конфедерациясы Президенттері П.Деламюра,Ф.Коттимен 1996, 1998 ж. және 2003 ж. П.Кушпенмен кездесу кездерінде қаланып талқыланды.\r\n\r\n \r\n\r\n2003 ж. 19-21 қаңтарында Қазақстан Республикасы Президенті Н.А. Назабаевтың Швейцария Конфедерациясына жасаған алғашқы ресми сапары болды. Осы сапар барысында екі ел ынтымақтастығының он жылдық қорытындысы жасалынып, оның өрлеуінің жаңа саласына көтерілді.\r\n\r\n \r\n\r\nЕкі жақты ынтымақтастықтың негізгі түркісінің бірі Швейцария Вице-Президенті Федералдық экономикалық Кеңесшісі Паскаль Кушпеннің 2002 жылдың 1-6 мамырында Қазақстанға жасаған ресми сапары мен оның Астанадағы Қазақстан Республикасы Президенті Н.А. Назабаевпен, Премьер-Министр И.Тасмаганбетов, Мемлекет хатшысы – сыртістер министрі Қ.Тоқаевпен, сонымен қатар басқа да министрліктер мен мекеме басшыларымен өткізген кездесулері болды.\r\n\r\n \r\n\r\nҚазақстан мен Швейцария өзара саяси табыстарға жетуіне негіз болған Қазақстан Республикасы Мемлекет хатшысы-сыртістер министрі Қ. Тоқаевтың 2002 ж. наурыз айындағы Швейцария Конфедерациясына жасаған ресми сапары. Кездесу кезінде екі жақты қатынастың өсуі мен келешекте бұл қатынастың нығая түстуіне мол мүмкіндіктер бар екендігін қанағаттандықпен атап өтіп, орта Азия мен жалпы дүне жүзі қауіпсіздігі туралы өз пікірлерін айтты.\r\n\r\n \r\n\r\nЕкі жақты сауда-экономикалық қарым-қатынасын жоғарлату туралы мәселесі 2000 және 2001 жылдары Давоста болған ҚР Премьер-Министрі Қ.К. Тоқаевтың швейцария ресми қызмет адамдары мен іскерлер арасында болған кездесуінде қаралынды.\r\n\r\n \r\n\r\nӨзара сыртістер мекемелерінің тұрғылықты (жылына 1 рет) кеңес өткізуі екі жақты әлеуметтік қатынасты нығайтудың қосымша кілті болып қалыптасты.\r\n\r\n \r\n\r\n2005 ж. қыркүйекте айында жоғары сапада ұйымдастырылған келесі сыртістер кездесуінде швейцария тарапы екі жақтың саяси қарым-қатынас жетістіктерін атап айтты. Осы кездесуде екі жақ халықаралық мәселелер туралы өз пікірлерінің ортақ болғаны ескеріліп, сонымен қатар саяси қатынасқа жоғары көңіл бөліну керектігі келісілді.\r\n\r\n \r\n\r\nЕкіжақты экономикалық қатынасты нығайту мақсатында Сауда-экономикалық бірлескен үкіметаралық комиссия өз жұмысын жүргізуде.\r\n\r\n \r\n\r\nҮкіметаралық бірлескен комитеттік бірінші отырысы 1999 ж. 9-10 қыркүйегінле өткізілді, екіншісі – 2 қазан 2001 ж. Бернде, үшіншісі 2003 жылдың қазан айында Астанада. Бірлескен комитеттің 4-ші кездесуі 2006 жылдың күзіне жоспарлануда.\r\n\r\n \r\n\r\nҚазақстан мен Швейцарияның экономикалық ынтымақтастығы Қазақстан нарығына қызыққан швейцария компаниялары санының жоғарлауына байланысты 2005 жылы Қазақстан мен Швейцария аралық экономикалық қатынас одан ары жоғарылай түсті.\r\n\r\n \r\n\r\nШвейцарияның Орта Азия елдері арасында сауда қатынасында Қазақстан ерекше орнын алады, сонымен қатар сауда алысымында ТМД мемлекеттері ішінде (Ресейден кейінгі) екінші орынды алып отыр. Өз алдына Швейцарияда Қазақстанның негізгі сыртқы сауда партнері болып табылады. Еуропа мемлекеттерімен сауда саттық алысымда Швейцария үлесі 11% құрайды.\r\n\r\n \r\n\r\nЕкі жаққты сауда-саттықтың өсуі әсіресе 2003- 2005 жылдарынан байқалады. 2003 жылға қарағанда 2004 жылы тауар айналымының көлемі 2,2 есеге өсіп, көрсеткіш 3 млрд. 866,9 млн. АҚШ долларынан асып түсті.\r\n\r\n \r\n\r\nШвейцария тарапының ақпаратына сүйенетін болсақ екіжақты тауар айналымы көрсеткіші 2005 жылдың қаңтар мен қазан айларлары арасында 4.5 млрд. АҚШ долл. жетіп құлаған. Оның ішінде Қазақстаннан шыққан экспорт 4.4 млрд. АҚШ долл. құраса, ал импорт 133 млн. долл. Қазақстан экспорты көлемі жағынан Швейцария 2 орында, импорт 3 орында. Қазақстанға салған инвестиция көлемінен Швейцария 3 ші орынға ие (521 млн. АҚШ доллары) немесе барлық шет елдік инвестициялардың 12% құрайды.\r\n\r\n \r\n\r\nРеспубликаның экономика саласына көлемді түрде инвестиция құюшы швейцариялық ұлтаралық корпорациялар «АВВ», «Сосьете Женераль де Сюрвейянс» (СЖС), «Ляйка» және басқалар. АВВ концерні біраз жоспарларын жүзеге асырғанымен әлі де өз кәсіпкерлігін кеңейтуге, әсіресе КЕГОК компаниясының инфраструктуралық жобаларын жаңартуға және Атырау мен Шымкент мұнай өңдеу заводтарының қазірге талаптарға сай жабдықтау, сонымен қатар Батыс Қазақстандық электроэнергетикалық жобаларда өз үлестерін қосуға қызығушылық танытып отыр.\r\n\r\n \r\n\r\nӨз өнімдерін Қазақстанға жіберіп отырған швейцариялық аты шулы фирмалар, «Бюлер АГ» (тамақ өнеркәсібі жабтықтары, астық сақтау қоймалары мен астық тасымалдау техникалары), «Бошунг Холдинг АГ» (ауылшаруашылық техникалар, жабдықтар мен әлеуметтік қажетті техникалар, шарап және шырын жасаушы техникалар мен жабдықтар), «Цельвегер Лува» (тоқыма өндірісін тексеру құралдары, мұнайгаз өндірісінде уытты заттарды анықтаушы жабдықтар, электрондық және дәрі дәрмек өндірісінде керекті бөлме жылулығын қадағалаушы жабтықтар) және «Ритер ЛТД» (тоқыма, жіп өндірісі мен жасанды маталар шығаратын дайын құралдар) өндіріс жабдықтары Республикамыздың мата-мақта өңдеу мен өндіріс салаларында қызметтерін атқаруда.\r\n\r\n \r\n\r\nШвейцария компанияларының Қазақстан нарығына қызығушылығын одан ары жемісті де жетікті дамуы мақсатында 2005 жылы «Қазақстан Швейцария Ассоциациясы» ашылды, оның негізгі бағыттары екі мемлекет аралық мәдени, экономикалық және саяси ынтымақтастықты жоғарылыту, қазақстан нарығына швейцария капиталы мен жетік технологиясын тарту, ҚР инвестициялық мүмкіндіктерін көрсету, екі мемлекеттің саяси және экономика саласындағы жоғары элиталар арасындағы кездесуллерді ұйымдастыру.\r\n\r\n \r\n\r\n2005 жылдың сәуір айында Цюрих қаласында екі мемлекеттің жетік экономикалық сынақшылыр арасындағы бірлескен отырыс пен Қазақстандағы бизнес атты конференция өткізілді.\r\n\r\n \r\n\r\nСауда-экономикалық ынтымақтастықты одан ары қалыптастыруда нәтижесіе берген 2005 жылы маусым айында болған ШК экономика министрлігінен, Ekonomiesuisse, SOFI, Swissmem сонымен қатар өнеркәсіп және қаржы өкілдерінен құралған Ресми сапардың Қазақстанда болуы болды. 2005 ж. маусым айында елшілік ұйымдастыруымен „The regent Almaty“ Алматы қонақүйінде «Қазақстан-Швейцария» атты форум өткізілді.\r\n\r\n \r\n\r\nҚазақстан Республикасы 2006 ж. ақпанның 23 нен 27 күндері Швейцарияның Берн қаласында жылда өткізілген үлкен «Туриз және Спорт» атты көрмеде көрсетілді .\r\n\r\n \r\n\r\n2006 ж. 27 сәуірінде Монт-пелерин (Лозанна маңайы) қаласында, елшілік қолдауымен «Ресей, Польша және Қазақстан» тақырыбында осы мемлекеттердің экономикалыө және инвестициялық мүмкіндіктерін көрсетуге бағытталған семинар-конференция өткізілді.\r\n\r\n \r\n\r\nЫнтымақтастықтың келісім-шарт базасы\r\n\r\n \r\n

    \r\n

  1. Қазақстан Республикасы мен Швейцария Конфедерациясы арасындағы «Тұрақты әуе қатынасы туралы» Келісіміне Берн қаласында 1993 жылдың 5 тамызында қол қойылды. 1997 жылдың 12 тамызында күшіне енді.
  2. \r\n

\r\n \r\n

    \r\n

  1. ҚР Үкіметі мен Швейцария федералдық Кеңесі арасындағы «Сауда-экономикалық ынтымақтастық туралы» Келісім 1994 жылдың 12 мамырында бекітілді. Күшіне 1997 жылдың 1 маусымында енді.
  2. \r\n

\r\n \r\n

    \r\n

  1. ҚР Үкіметі мен Швейцария федералдық Кеңесі арасындағы «Өзара инвестицияны қорғау мен қолдау туралы » Келісім 1994 жылдың 12 мамырында бекітіліп, күшіне 1998 жылдың 13 мамырында енді.
  2. \r\n

\r\n \r\n

    \r\n

  1. ҚР Үкіметі мен Швейцария федералдық Кеңесі арасындағы «Пайда мен капиталға салығында қосарланған салықты болдырмау туралы» Конвенциясына 1999 жылдың 21 қазанында қол қойылып, негізінен 2001.01.01 бері өз күшінде.
  2. \r\n

\r\n \r\n

    \r\n

  1. ҚР Үкіметі мен Швейцария федералдық Кеңесі арасындағы «Халықаралық автомобильдер қатынасы туралы» Келісімі 2003 жылыдың 20 қаңтарда қол қойылды. Күшіне мемлекеттердің ішкі жүйелері қарауынан кейін енеді.
  2. \r\n

\r\n \r\n\r\nМекеме аралық келісімдер\r\n\r\n \r\n

    \r\n

  1. ЖАҰ „Казинвест“ және Швейцариялық инвестицияны қолдау мекемесі (SOFI) арасындағы өзара түсінісу туралы Меморандумы.
  2. \r\n

\r\n \r\n

    \r\n

  1. ҚР энергетика индустрия және сауда министрлігі мен Швейцариялық импортты жетілдіру жоспары (SIPPO) арасындағы өзара түсінісу Меморандумы. 21.10.99 ж. Сыртістер Министірі Е. Ыдырысовтың ресми сапары кезінде кол қойылған.
  2. \r\n


ПІКІР ҚАЛДЫРУ